Sprinkler tesisatı: nerede zorunlu, nasıl tasarlanır?

Yangın14 Kasım 2026Ekura Mühendislik

Otomatik sprinkler sistemi, yangını henüz büyümeden kontrol altına alan en etkili aktif yangın önlemidir. Hangi binalarda zorunlu olduğu ve doğru tasarımın temel kuralları yönetmelikte açıkça tanımlanmıştır.

Sprinkler (yağmurlama) sistemi, tavana yerleştirilen ve sıcaklıkla kendiliğinden açılan başlıklardan oluşur. Yangın çıktığında yalnızca yangının üzerindeki başlıklar açılır ve suyu doğrudan yangın bölgesine püskürtür. Bu sayede yangın, itfaiye gelmeden önce çoğu zaman kontrol altına alınır veya söndürülür.

Animasyonla anlatım

Hangi binalarda zorunlu?

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre sprinkler sistemi başlıca şu yerlerde zorunludur:

  • Yapı yüksekliği 30,50 m'yi aşan, konut dışındaki bütün binalar
  • Toplam alanı 600 m²'yi aşan kapalı otoparklar
  • Belirli büyüklüğün üzerindeki oteller, alışveriş merkezleri, depolar ve benzeri yüksek riskli kullanımlar

Yönetmelik ayrıca sprinkler tasarımının TS EN 12845 standardına göre yapılmasını şart koşar. Bu nedenle tasarımın ilk adımı, binanın ve her bölümün tehlike sınıfının standarda göre doğru belirlenmesidir.

Tehlike sınıfı ve tasarım

TS EN 12845, kullanım ve yangın yüküne göre düşük, orta ve yüksek tehlike sınıfları tanımlar. Ofis ve konut gibi hacimler ile depo ve üretim alanları aynı şekilde korunmaz. Tehlike sınıfı; başlık tipini, başlıklar arası mesafeyi, birim alana düşmesi gereken su miktarını, aynı anda çalışacağı varsayılan alanı ve su deposunun hacmini belirler. Yönetmelik, su deposunun düşük tehlikede 30, orta tehlikede 60, yüksek tehlikede 90 dakika yetecek şekilde boyutlandırılmasını ister.

Sistemin parçaları

  • Su kaynağı ve pompalar: Yangın suyu deposu ve yangın pompa grubu, sisteme gerekli debi ve basıncı sağlar.
  • Kontrol vana istasyonu: Her bölgenin suyunu açıp kapatan, alarm veren ve test imkânı sağlayan vana grubudur.
  • Boru şebekesi: Ana hatlar, branşmanlar ve hidrolik hesapla boyutlandırılmış borulardan oluşur.
  • Sprinkler başlıkları: Hacmin tavan tipine, yüksekliğine ve tehlike sınıfına göre seçilir.
  • Akış anahtarları ve izleme: Hangi bölgede su aktığını yangın algılama sistemine bildirir.

Uygulamada dikkat edilecek noktalar

Sprinkler tesisatında sahada en sık karşılaştığımız sorunlar; başlıkların kanal, kablo tavası veya aydınlatma arkasında kalması, asma tavan sonradan değiştirildiğinde başlık yerlerinin kayması ve boru askılarının yetersiz kalmasıdır. Bu yüzden sprinkler yerleşimi, diğer tesisatlarla birlikte koordineli olarak planlanmalıdır. Deprem bölgelerinde boru şebekesinin sismik olarak sabitlenmesi de unutulmamalıdır.

Test ve bakım

Montaj sonunda boru şebekesi basınç testinden geçirilir, vana istasyonlarının alarmları ve akış anahtarları denenir, pompa grubunun debi ve basınç değerleri ölçülür. İşletme döneminde ise vanaların açık olduğunun kontrolü, düzenli pompa çalıştırma testleri ve başlıkların boyanmamış, kapatılmamış olması sistemin güvenilirliği için şarttır.

Sonuç

Doğru tasarlanmış ve bakımı yapılan bir sprinkler sistemi can ve mal kaybını büyük ölçüde azaltır. Ekura olarak sprinkler sistemlerini hidrolik hesaptan devreye almaya kadar uyguluyoruz. Sistemleri 3B Otel turunda inceleyebilir, yangın sistemleri ve mekanik taahhüt hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.

Projenizi konuşalım.

Keşif, teklif ya da teknik bir soru; ekibimiz projenizi dinleyip en doğru çözümü birlikte belirlesin.

WhatsApp'tan yazın