Mekanik tesisatta sismik askı ve deprem koruması

Sismik Koruma14 Kasım 2026Ekura Mühendislik

Depremde binanın taşıyıcı sistemi ayakta kalsa bile, sabitlenmemiş borular, kanallar ve ekipmanlar düşerek yangın, su baskını ve can kaybına yol açabilir. Sismik askı sistemleri bu riski azaltır.

Türkiye'nin büyük bölümü deprem riski taşıyor. Depremlerden sonra yapılan incelemeler, taşıyıcı sistemi hasar görmeyen pek çok binanın borular, kanallar, asma tavanlar ve ekipmanlar nedeniyle kullanılamaz hale geldiğini gösteriyor. Özellikle hastane, veri merkezi ve fabrika gibi deprem sonrasında çalışmaya devam etmesi gereken binalarda mekanik tesisatın sismik koruması büyük önem taşır.

Animasyonla anlatım

Depremde tesisata ne olur?

  • Sabitlenmemiş borular ve kanallar sallanarak birbirine, yapıya ve asma tavana çarpar; bağlantı noktalarından kopar.
  • Sprinkler boruları koparsa yangın söndürme sistemi tam ihtiyaç duyulduğu anda devre dışı kalır ve bina su basar.
  • Gaz boruları koparsa yangın riski doğar.
  • Askısız veya yalnızca titreşim takozu üzerindeki ekipmanlar yerinden kayar, devrilir.

Sismik askı nasıl çalışır?

Normal askılar boruyu yalnızca düşey yönde taşır. Sismik askı sistemlerinde ise boru ve kanallar, çapraz bağlantılarla (diyagonal destek) yapıya bağlanarak yatay yönde de sabitlenir. İki temel destek tipi vardır:

  • Enine destek: Boruyu kendi eksenine dik yönde sabitler.
  • Boyuna destek: Borunun kendi ekseni boyunca kaymasını önler.

Bu iki destek birlikte kullanıldığında dört yönlü sabitleme elde edilir. Desteklerin aralıkları, boru çapı, ağırlığı ve binanın deprem parametrelerine göre hesapla belirlenir.

Esnek bağlantılar ve dilatasyon geçişleri

Depremde binanın farklı bölümleri birbirine göre hareket eder. Boruların bina dilatasyonlarından ve kolonlardan geçtiği noktalarda bu hareketi karşılayacak esnek bağlantılar (esnek kompansatör veya esnek döngü) kullanılır. Ekipman bağlantılarında da esnek elemanlar, borunun ekipmana zarar vermesini engeller.

Ekipmanların sabitlenmesi

Pompa, chiller, klima santrali ve tank gibi ekipmanlar zemine veya kaideye ankrajlanır. Titreşim yalıtımı gereken ekipmanlarda, yalıtımı bozmadan deprem anında aşırı hareketi sınırlayan sismik sınırlayıcılı takozlar kullanılır. Asılı ekipmanlarda ise kablo veya çubuk sınırlayıcılar uygulanır.

Mevzuat ve tasarım

Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, yapısal olmayan elemanların ve mekanik ekipmanın deprem etkilerine karşı tasarlanmasını öngörür. Uluslararası projelerde ve sigorta şirketlerinin istediği durumlarda sprinkler boruları için NFPA 13 ve FM Global kuralları da uygulanır. Sismik askı tasarımı, tesisat projesiyle birlikte yapılmalı ve sahada üretici sertifikalı malzemeyle uygulanmalıdır.

Sonuç

Sismik koruma, depremden sonra binanın kullanılabilir kalmasını sağlayan düşük maliyetli bir yatırımdır. Ekura olarak sismik askı ve sabitleme sistemlerini tesisatla birlikte uyguluyoruz. Sismik detayları 3B Lojistik Deposu turunda görebilir, sismik koruma çözümlerimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.

Projenizi konuşalım.

Keşif, teklif ya da teknik bir soru; ekibimiz projenizi dinleyip en doğru çözümü birlikte belirlesin.

WhatsApp'tan yazın